Het is maart, bijna lente, vogels in de lucht en Twitter in de klas. Als docent op een mbo-opleiding waar altijd computers met internetaansluiting in de klas staan heb ik door de jaren heen o.a. MSN, Omerta, MySpace, Call of Duty en Hyves in storende en minder storende mate langs zien komen. De jongste loot aan de social-media stam in de klas is Twitter.

Experiment
In mijn lessen experimenteer ik met het gebruik van Twitter in de klas met wisselend succes. Mijn doel is Twitter in te zetten als openbaar ‘gedachtekanaal’. Tijdens de uitleg en werktijd wil ik tweets van de klas zichtbaar voor docent en klas aanzetten voor real-time reflectie en feedback. Voor conclusies omtrent dit experiment is het wat mij betreft nog veel te vroeg. Ik vraag me af hoe mijn doel en de werkelijkheid zich tot elkaar gaan verhouden. De komende tijd wil ik een aantal keer iets over dit experimenteren schrijven. Wellicht levert het een interessante discussie op, of waardevolle tips.

Twitter
Twitter was tot voor kort nog weinig populair onder jongeren. De web-interface van Twitter biedt weinig (grafische) profileermogelijkheden in vergelijking met bijvoorbeeld Hyves. Mobiele abonnementen met flat-fee internet waren prijzig, smartphones ingewikkeld, duur en groot. Daar is verandering in gekomen. Er is een aanzienlijke toename van gebruik van mobiel internet wat de populariteit van Twitter doet groeien. Twitter wordt vooralsnog door jongeren veelal gebruikt als openbaar chatkanaal  (eigen waarneming) en in mindere mate als informatiekanaal. Omdat openbaar chatten niet altijd gewenst is zitten accounts van jongeren vaak op slot.

Leermiddel
In tegenstelling tot MSN en Hyves heeft Twitter de potentie om ingezet te kunnen worden als leermiddel. Het is een open netwerk en tweets kunnen op keyword geselecteerd worden. Bovendien kunnen klasgenoten of projectgroepen bij elkaar gezet worden en gevolgd worden in Twitter Lists. De selectie tweets kan in de klas op een beamer of smartboard weergegeven worden, waardoor opmerkingen en informatie real-time voor iedereen zichtbaar zijn. Docenten kunnen zodoende hun verhaal direct aanpassen aan (relevante) opmerkingen in de groep. Om Twitter doelmatig in te zetten voor kennis- en informatiedeling moet het twitteren wel uit de besloten chat-sfeer gehaald worden.

Slot eraf
Twitter is een krachtig medium, omdat het eenvoudig in gebruik te nemen is, snel en real-time is, bondige formulering vereist en open is. Een open netwerk is een veilig netwerk, omdat je met redelijke zekerheid mag verwachten dat wie onder de eigen naam voor het voetlicht van de hele wereld communiceert, waarschijnlijk niet liegt (en anders gecorrigeerd wordt door anderen in het netwerk) of zich ernstig verliest in scheldpartijen. Op Twitter behoor je aanwezig te zijn met je echte ik, onder je eigen naam. Wie zijn tweets afschermt heeft eigenlijk niets te zoeken op Twitter. Er zijn prima alternatieven, zoals Yammer, voor collega’s of projectgroepen die in een afgeschermd sociaal netwerk informatie uit willen wisselen.

Identiteiten
Jongeren schermen hun accounts echter af om andere redenen. Ze onderhouden vaak een aantal min of meer functionele identiteiten, zoals bijvoorbeeld die van de jongere-onder-volwassenen,  de jongere-onder-vrienden en een anonieme persoon die alles kan zeggen wat hij/zij wil en voortdurend van mening kan veranderen zonder daarop aangesproken te worden. Het is normaal voor jongeren om met opvattingen en identiteiten te experimenteren. Dat ze hun accounts in sociale netwerken afschermen is in dat opzicht niet vreemd.

Het openbare domein
Twitter kan in deze identiteitenstorm een zinvolle rol vervullen door jongeren een platform te geven waarin ze kunnen oefenen in het zich een wenselijk, maar ook waarachtig imago aanmeten. Twitter kan, naast de toepassing als leermiddel voor lesstof in de klas,  een vormend karakter hebben met betrekking tot de sociale en identiteitsontwikkeling. Image building, meer populair tegenwoordig is de term ‘personal branding’, is een belangrijke competentie geworden.Twitter zou bij voorkeur dus niet gebruikt moeten worden als (afgeschermd) chat-kanaal.

Bevindingen
Het bovenstaande zijn overwegingen naar aanleiding van twee keer Twitter op de beamer in een les aan een eerste klas mbo mediamanagement.

De (ongesorteerde) bevindingen tot nu toe zijn:

1. Het instellen van een Twitter backchannel is min of meer spontaan ontstaan door de mogelijkheid op te werpen. Een aantal studenten in de klas was al actief op Twitter en een van die studenten heeft een Twitter List voor de klas aangemaakt. De lijst is in zijn beheer. Er is geen moderatie.
2. Studenten nemen het aanwezig zijn in de les mee in hun chats op Twitter en bekijken het effect van een online-opmerking op de real-life situatie.
3. De tweets van studenten die hun account op slot hebben staan worden niet weergegeven in de lijst en zijn daardoor onzichtbaar op het backchannel in de klas. Een student heeft daarop de account van het slot gehaald om mee te kunnen doen. Ik hoop dat anderen met een afgeschermde account dit voorbeeld op den duur volgen.
4. De tweets van de studenten hebben voornamelijk een chat-karakter. Ik stuur soms een link, plaatje of ‘dienstmededeling’. Ik heb bewust vooraf geen inhoudelijke eisen gesteld aan de tweets. Het gaat immers om hun eigen account. Ik verwacht dat  moderatie en eventueel zelfcensuur vanzelf zal ontstaan, indien gewenst.
5. Het nut van de backchannel is nog niet te definiëren na twee keer. Ik zie inhoudelijke mogelijkheden op het gebied van kennis- en informatiedeling, sociale ontwikkelingsmogelijkheden, mogelijkheden met betrekking tot identiteitsvorming en ontwikkeling van taalvaardigheid (spelling is kennelijk van belang, ik hoorde daar een aantal keer opmerkingen over). Of deze potentie ook echt gestalte gaat krijgen weet ik niet.

Wordt vervolgd dus.

Lees ook:
Videopost ter inspiratie: Twitter als interactietool binnen het lokaal
Ik kwam deze video tegen op Mashable en wil deze delen ter inspiratie. Het kan lastig zijn om een goede discussie op poten te krijgen binnen een les. Uit...

Social Media als zoekmachine
Sinds de introductie van sociale netwerken als Facebook, Hyves, Twitter en LinkedIn hebben zij miljoenen mensen aan zich weten te binden. Op de dag van schrijven zijn er honderden...