Social media kunnen helpen de noodzakelijke innovatie in opleiden te veroorzaken. Door de exponentiële groei van kennis en technologische ontwikkelingen is wat wij weten en kunnen steeds minder lang houdbaar. Konden we eind vorige eeuw na onze studie nog twintig jaar vooruit voordat de helft van onze kennis verouderd was, tegenwoordig moeten we het met slechts een paar jaar stellen. Met andere woorden: de halfwaardetijd van kennis is enorm afgenomen. Permanent en beter opleiden is een noodzaak geworden en Social media dienen zich op het juiste moment aan.
Van alleen een verhaaltje leer je niets
Gelukkig ligt het alweer even achter ons. In de klassieke onderwijsvorm vertelt de docent hoe het zit. De deelnemers luisteren. Uit de leerpiramide van Bales, blijkt dat hier maar vijf procent van blijft hangen. Laten we andere opleidingsvormen vergelijken:
- Doceren 5%
- Lezen 10%
- Audiovisueel materiaal 20%
- Demonstratie 30%
- Discussiegroep 50%
- Praktijkoefening 75%
- Zelf doen en uitleggen aan anderen 80%
Het is natuurlijk wat kort door de bocht om te zeggen dat we de deelnemers aan een training direct in de praktijk moeten loslaten en laten uitleggen aan anderen hoe het zit. Dat is onmogelijk. De kracht van leren zit ‘m in het doorlopen van een leercyclus, zoals Kolb dit heeft geformuleerd:
- Reflecteren, wat weet je al en wat wil je nu leren;
- Theorie, nieuwe kennis tot je nemen;
- Oefenen, nieuwe vaardigheden inslijpen;
- Werken in de praktijk met het nieuw geleerde.
Vervolgens kunnen we een nieuwe cyclus starten bij reflecteren. Leren is stilstaan bij wat je hebt geleerd om vervolgens weer nieuwe doelen te stellen en verder te leren. Met doceren is dus niets mis, het is een waardevolle werkvorm in de tweede stap van de leercyclus. Social media kunnen aan alle opleidingsvormen en stappen in de leercyclus een bijdrage leveren. En bovenal, een synthese tussen de leervormen creëren.
Voorbeeld: Gebruik Leerpiramide van Bales en Leercyclus Kolb in Social media
Door middel van een vragenlijst reflecteren de deelnemers aan een training communicatievaardigheden op hun kwaliteiten en ontwikkelpunten. Aan de hand van de vragenlijst ontvangen zij specifieke theorie (lezen) en oefeningen. Voor aanvang van de training beluisteren de deelnemers een vijfdelige Podcast waarin de belangrijkste theorieën worden behandeld (doceren). Films met voorbeeldsituaties ondersteunen de theorie (audiovisueel materiaal). Gedurende de werkdagen tussen de trainingsdagen nemen de deelnemers zelf films van praktijksituaties op en reflecteren op de opnamen, wat ging er goed wat kan er nu nog beter? (zelf doen en uitleggen aan anderen). Deze films delen zij op de trainingswebsite waar de deelnemers elkaar feedback op de films geven (discussiëren) en hierop samen reflecteren.
Social media hebben de toekomst in leren in organisaties
Naast het gebruik van verschillende werkvormen ligt er nog een grote uitdaging voor Social media in het opleidingsveld. Een kans die opleiders tot nu toe nauwelijks hebben gegrepen. Slechts 6% van wat wij leren, leren we in formele opleidingssituaties – het klaslokaal. Dus 94% leren we in informele situaties. Een informele situatie is contact met collega’s, praktijkervaringen opdoen, boeken lezen en natuurlijk werken op internet. Wanneer we formeel en informeel leren combineren, kunnen we werken vanuit de kracht van beide leeromgevingen. Social media kunnen de synthese creëren tussen formeel en informeel leren.
Voorbeeld: Informeel leren
Een duidelijk voorbeeld van een informele leeromgeving is Twitter. Door middel van een netwerk van personen met overeenkomstige interesse kunnen we snel aan informatie komen. Ten eerste door passief anderen te volgen, te lezen wat zij vertellen over hun kennis en ervaringen en hyperlinks te gebruiken van materiaal wat anderen aanreiken. Ten tweede kan men Twitter gebruiken om actief vragen te stellen aan het netwerk over problemen waar men tegenaan loopt.
Ik ken zeer succesvolle Social media goeroes die zelf zo veel kennis delen op Twitter en andere platforms, dat het voor hen sneller werkt om een vraag op Twitter te stellen dan te googlen. Vanwege het wederkerigheidprincipe geven mensen snel kennis terug, omdat zij zelf altijd zo ruim delen. Social media vormen de informele leeromgeving waar we kennis kunnen delen en ontvangen. In interactie met anderen weten we meer en leren we meer.Geef een toets aan tien individuen en het gemiddelde cijfer wordt bijvoorbeeld een 7. Geef dezelfde toets aan een groep van tien personen en het cijfer schiet omhoog. Niet omdat iedereen de antwoorden van de slimste personen overneemt, maar omdat er uit de dialoog betere oplossingen komen. De slimme dragen bij aan de minder slimme personen, maar ook dragen de minder slimme bij aan de slimste individuen in de groep. Tien weten meer dan één tien leren meer dan één.
Eindeloos kan ik doorgaan met argumenteren waarom Social media kunnen bijdragen aan opleiden in organisaties. De opleidingsbranche dient te innoveren om hoger rendement te kunnen leveren aan haar klanten. Social media kan dit veroorzaken. Aan jou is nu het hoe. In welke vorm kunnen Social media bijdragen aan het verwerven van kennis, het delen van kennis en het inzetten van kennis?
Dennis van Santen (Trainer/ Consultant @ Twice interaction/ MEDIA academie)
Gaat de social media generatie het opleiden veranderen?
Hoe kan het dat ondanks de vele en snelle ontwikkelingen van de laatste jaren op het gebied van informatievoorziening via internet op allerlei platforms, er op het gebied van...
Opleiden in de participatiecultuur
In de participatiecultuur consumeren we niet alleen, maar kiezen en produceren we ook zelf. Voor opleiden betekent dit dat formeel leren, aan de hand van een van boven bepaald curriculum,...
